mardi 11 mai 2021

Pinal afriknaaɓe

NEƊƊAAGU AADE:
Ñalnde mawbaare 12 lewru Duujal hitnd 2021

Neɗɗaagal aade timmata ko e yiɗde leñol mum e ɗemngal mum e pinal mum. Gannde tuubakooɓe toowɗe, tammbiiɗe kaña ɓsmtaare aade fawii ko e gannde toowɗe gimmoriiɗe afrik e jamaanu ɓooyɗo. Teskotoɗa to senngo pinal tuubakooɓe, e pine ɓaleeɓe afriknaaɓe; so en teskiima faggudu men wonaa wooturu; waɗi noon ko kamɓe tuubakooɓe ɓe, oon tuma orop alaano lekkuule ñaamateeɗe, hay sinndo ine woodno jiida eno hannde nih. Kamɓe oon tuma ɓe nguurno ko kulle ladde ekn. Nde tawnoo oon tuma ine heewno diƴƴe penndiiɗe (kaaƴe ndiyam penndiɗam) ɗuum saabotono so yehii ha naange fooyni ɓe njaltanno ngaan saanga ɓe ƴeewoya kulle ladde ɓe mbara ɗum ɓe ñaama. 

Fawaade, e oon tuma so tawii aɓe njalta ɓe keewaani yahdude e suddiiɓe maɓɓe. Teeŋti so tawii debbo jibinii, so tawii aɓe njaha waaño ekn ɓe njahdataa e suddiiɓe maɓɓe. E oon tuma tuubakooɓe ɓuri wuurde ko teewu, ine jeyaa e tawaangal maɓɓe ha e ñallunge hannde ɓe ɓuri waawde wuurde ko teewu e liɗɗi ekn. 

Ɓaleeɓe afriknaaɓe: yimɓe ɓurnooɓe wuurde ɓiɗɓe lekɗe teeŋti e kosam ekn. Nde tawnoo oon tuma afriknaaɓe ko joginooɓe naange kadi ko ɓe joginooɓe jawdi ndariindi. Oon tuma afriknaaɓe nguurdata ko e dental nde tawnoo renndo maɓɓe joganooki kulhuli heege saɗtunge. Ko ɗuum saabi rewɓe maɓɓe oon tuma kañum en kala to worɓe maɓɓe njehi aɓe  njahda e maɓɓe. Ɓaleeɓe ko joom'en gannde kono oon tuma ɓe ngalaano nokkuuje, walla ɗereeji to ɓe poti waawde winndude gannde maɓɓe toowɗe ɗe. Ko ɗuum saabino ngam hulde maa jamaanu o wayloyo ɓe mbaɗti winndude yoga e ɗeen gannde e kaaƴe ekn. ''(Kaaƴe ko kecce)'' 

Waɗde so en ngartii e pinal walla ganndal maa en paam afriknaaɓe ko joom'en pine e aadaaji timmuɗi. Misra woniino galle coñce; hay sinndo won e leƴƴi keewɗi konnooɗi toon, ine anndaa ɓaleeɓe ngonaani heen caggal; sibu won e taarikyankooɓe wiyɓe misra ɓaleeɓe mahiino ɗoon nokkuure huufnde pine maɓɓe e aadaaji maɓɓe; won e nate ɗe njiyata ɓooyɗe tawii ɗe mbaɗi ko nay walla bey baali, sahaaji nih njiyaa ko wayno pucci ekn, tawii ɗuum fof ko pine ɓaleeɓe. Njiyaa ɗeen nate ɓaleeɓe hoɗnooɓe misra ine ndogata ine mbaɗa daɗndoo dogdu, walla sahaaji aɓe ndiga aɓe mbanngoo nokkuuje maɓɓe ɗe, fof teskinta tan ɓaleeɓe ngonaano oon tuma joom'en ɓalli poppolli (ɓoli) ngonnoo, wonko ɓe tawruno maamiraaɓe maɓɓe''. E nder ɓaleeɓe afriknaaɓe fulɓe njeyaa ko e gerngal mooftungal coñce ɓaleeɓe e nder duunde afrik nde. Sibu so en teskiima pine ɓaleeɓe gonnooɗe misra ɓooyɗe gaadanteeje ɗe ha ñallunge hannde aɗe tawee e nder renndo fulɓe. Maa en mbaɗtoy winndannde joofotoonde ko abbitii e ɗuum so haaji ɗo Geno''. En ndowiratɗo ha sahaa goɗɗo so haaji ɗo Geno.

Kuɗol Ngenndiyanke Joob

lundi 10 mai 2021

Nulaaɗo Muhammadu SAW

Tiitoonde 
Yimre: Nulaaɗo Muhammadu SAW

Hannde mi jaara Geno toowɗo mo lesɗude woodata.
tagɗo kammu koode he ilɓooje mum.
Jamma he ñalawma ine mbeñ-weñcondira ngam tago mum.
Tagɗo leydi he potondiral wertaango mum.
Tagɗo diƴƴal ɗo feeñi tago aade mum.
Tagaa innaa aade ɗo feeñi he mbaydi mum.
Geno laaɓti golle ɗo tago humpitii ɗum.
Ɗo Aadama tagaa innaa Aadama tagooje ine nganndi ɗum.
Tagooje peeñdi ɗee heen njeddi ɗum.
So goongɗinde Allah he golle mum.
Arwannde he waɗtannde liɗɗi he jinneeji ine goongɗini ɗum.
Muusaa dokkaaɗo sawru ngam firawna yoo waajo ɗum.
Iisaa Nulaaɗo he yimɓe mum.
Ɓe palii ɓe palkisii ha ɓe palii nelal mum.
Ɓe njippini jeddi he koongu he nder renndo mum.
Holi njoɓdi janngo oon pawɗo annabi bonannde he dow mum ?
Allah ko mawɗo alaa mo yeddi ɗum, so wonaa ɓeen malkisaaɓe jeyngol janngo ine padi ɗum.
Ahmad ɓurnaaɗo tago fof ine anndi ɗum.
Muhammadu lolli haa innde jaali he mum.
Ginnaɗo ko adii tago, inɗe ndewi he mum.
Mo Diine he sunna jippii he mum.
Muhammadu baayo, baayiiɗo he Halimatu saadiyatu ha barke feeñi he mum.
Ñalnde mburaangu diccii barke he baraaji alaa ɗo heddii he binnde mum.
Njuulu koorka hajju, goongɗingol amin keddii.
Madiina, ñalnde Nulaaɗo yottii ngelooba jusii alaa ɗo jam heddii.
Bawɗi jam ndilli kelle ndiwi alaa ɗo o annoora heddii.
Abuu Usmaan Umaar Aliw fiyannde Diine ɓe pellii.
Muhammadu ɓiyii Abdullaahi.
Muhammadu ɓiyii Aminata.
Mo caalli he diƴƴe maaje ngoodiri sabu mum.
Mo kammu he leydi ngoodiri sabu mum.
Mo jamma he ñalawma ngoodiri sabu mum.
Alaa ko woodi so wonaa nde goodal feeñi he mum.

Kuɗol Ngenndiyanke Joob.
Rabat Madiina Gunaas

Ñalnde Aaɓnde 10 lewru duujal (mai) hitaande 2021